Slechte daden ingegeven door slechtheid.

'But here remains also the truth that every end in history necessarily contains a new beginning'.

Referentie

Augustinus, De Civitate Dei, Boek 12, hoofdstuk 20

Commentaar

Zo besluit Hannah Arendt haar werk, besproken door Dana Villa, en tijdens de lezing liepen de mogelijke verklaringen van deze zin nogal uiteen. Het citaat komt van Augustinus. Ik denk dat een verklaring ervoor te vinden is in zijn Confessiones. Hierin beschrijft hij de omwenteling van een liederlijk naar een braaf leven. Hij wil zijn zondige leven helemaal niet goedpraten : het stelen van peren in zijn jeugd is slecht. De oorzaak van zijn daad is 'slechtheid' tout court.
Alleen God is niet slecht en niet onderhevig aan bederf; deze situatie is voorbestemd voor de mensheid, wat meteen met zich meebrengt dat de mens aanvankelijk goed is; alleen iets dat goed is kan bederven. Maar Augustinus heeft bewezen dat de mens sterk genoeg is om het bederf tegen te gaan. Het is dit wat Ahrend misschien bedoelt : zelfs totale terreur draagt in zich de mogelijkheid van een nieuw begin, en het is dan niet een slecht begin dat zij voor ogen heeft.
Referentie
Augustinus, De Civitate Dei, Boek 12, hoofdstuk 20.